JEDYNKA | DWÓJKA | TRÓJKA | CZWÓRKA | PR DLA ZAGRANICY | IAR | RADIO PARLAMENT
baner_newsy.jpg

Trzej panowie B - Brahms, Bartók, Bizet...


Istv__n_V__rdai.jpg
por.jpg
borowicz.jpg

István Várdai
foto: Archiwum artysty

Polska Orkiestra Radiowa
foto: Juliusz Multarzyński

Łukasz Borowicz
foto: Justyna Mielniczuk

1.06.2014 o godz. 19.00 w Studiu im. W. Lutosławskiego wysłuchaliśmy muzyki Johannesa Brahmsa, Béli Bartóka i Georgesa Bizeta, inspirowanej folklorem węgierskim i prowansalskim. Wykonawcami koncertu byli wiolonczelista István Várdai i Polska Orkiestra Radiowa pod dyrekcją Łukasza Borowicza.

W programie znalazł się Koncert na altówkę i orkiestrę Béli Bartóka, twórcy nowoczesnego stylu narodowego w muzyce (stylizował rytmy i motywy popularnych melodii węgierskich). Pierwszy ogromny sukces odniósł już w 1904, poematem symfonicznym Kossuth. W następnych latach coraz bardziej radykalizował język muzyczny i - niestety - nowe kompozycje nie spotkały się na Węgrzech ze zrozumieniem. Napisana w 1911 roku opera Zamek Sinobrodego została odrzucona przez dyrekcję budapesztańskiej opery, co było przyczyną głębokiego kryzysu psychicznego kompozytora. Szczęśliwie sukces baletu Drewniany książę (1917) zmienił pozycję Bartóka na Węgrzech. Kolejne jego utwory: balet Cudowny mandaryn, I i II Koncert fortepianowy, Improwizacje na fortepian, dwie sonaty skrzypcowe zostały przyjęte entuzjastycznie nie tylko na Węgrzech, ale także na całym świecie. Kompozytor, nie mogąc się pogodzić z faszyzacją Węgier, wyemigrował do USA w 1940, gdzie podjął działalność dydaktyczną. Koncert altówkowy był ostatnim dziełem, które komponował. Pisał go dla znakomitego altowiolisty angielskiego, Williama Primrose'a. Niestety przegrał walkę z białaczką i zmarł w nowojorskim szpitalu we wrześniu 1945 roku, nie kończąc dzieła. Instrumentacji brakujących fragmentów podjął się tuż po śmierci kompozytora Tibor Serly. W 1949 w Minneapolis Antal Dorati poprowadził prawykonanie utworu. Po latach syn kompozytora Peter Bartók i Nelson Dellamaggiore dokonali krytycznej analizy dzieła i opierając się na wszystkich notatkach kompozytora wydali swoją redakcję Koncertu. Premiera miała miejsce 26 maja 1993 w Beethovenhalle w Bonn. I właśnie ta wersja – w opracowaniu na wiolonczelę – została wykonana w radiowym studiu przez Istvána Várdai oraz Polską Orkiestrę Radiową pod dyrekcją Łukasza Borowicza. 

István Várdai urodził się  w Pécs na Węgrzech w 1985. Studiował w Budapeszcie, Wiedniu i na kursach mistrzowskich u Natalii Gutman, Jánosa Starkera, Natalii Shakhovskiej, Gidona Kremera, Yuri Bashmeta i Andrása Schiffa. Wygrał trzykrotnie Międzynarodowy Konkurs im. Davida Poppera w Budapeszcie (2000, 2003 i 2004). Został także laureatem konkursów:  Emanuela Feuermana w Berlinie (Grand Prix), Międzynarodowego Konkursu im. Johannesa Brahmsa w  Pörtschach w Austrii (2007, I nagroda),  Międzynarodowego Konkursu im. Piotra Czajkowskiego w Moskwie (2006, III nagroda) oraz Międzynarodowego Konkursu Muzycznego w Genewie (2008, I nagroda). Od debiutu w 1998 w Hadze, István Várdai występuje z wieloma orkiestrami, m.in.: pod dyrekcją Ádáma Fischera, Howarda Griffithsa, Zoltána Kocsisa, Josepa Ponsa, Nicolása Pasqueta. Artysta zajmuje się także kameralistyką. Występował z Gidonem Kremerem, Tatianą Grindenko, Yuri Bashmetem i Andrásem Schiffem.

Podczas koncertu, poza Bartókiem, można było usłyszeć 3 Tańce węgierskie Johannesa Brahmsa oraz  Suity nr 1 i 2 Georgesa Bizeta z muzyki napisanej do sztuki teatralnej Alfonsa Daudeta Arlezjanka. Słychać w niej wyraźne wpływy muzyki ludowej, głównie prowansalskiej. Do Suity orkiestrowej nr 1 kompozytor wybrał 5 spośród 27 fragmentów muzyki scenicznej. Suita ta od razu wzbudziła zachwyt i nadal cieszy się dużym powodzeniem. Równie popularna jest druga Suita ułożona po śmierci Bizeta przez jego przyjaciela Ernesta Girauda. Składa się ona z 4 fragmentów z muzyki do Arlezjanki oraz Menueta pochodzącego z opery Bizeta Piękne dziewczę z Perth

Organizatorzy: Program 2 Polskiego Radia
Współpraca: Węgierski Instytut Kultury w Warszawie

Bilety w cenie 20 zł  



» powrót

Jeśli chcą Państwo otrzymywać bieżące informacje o naszym repertuarze, proszę wysłać swoje zgłoszenie na adres: barbara.czerska@polskieradio.pl
facebook
Estrada i Studio Gdzie co
projekt i wykonanie: webmania.pl
Informacje: Wiadomości | Sport | Gospodarka | The News | Euranet | IAR | Redakcja Katolicka | Radio Parlament
Rozrywka i kultura: Muzyka | Kultura | Teatr | Studio Reportażu | Polska Orkiestra Radiowa | Orkiestra Kameralna | Chór Polskiego Radia | Studia nagrań i koncertów | Bilety
Wiedza: Nauka i technologie | Historia
Programy: Jedynka | Dwójka | Trójka | Czwórka | Zagranica
Społeczności: Forum | Kontakt