JEDYNKA | DWÓJKA | TRÓJKA | CZWÓRKA | PR DLA ZAGRANICY | IAR | RADIO PARLAMENT
baner_newsy.jpg

Polsko-ukraińskie muzyczne dialogi...


6.09.2016.jpg

6.09.2016 o godz. 19.00 w Studiu im. Witolda Lutosławskiego na koncercie „Polsko-ukraińskie muzyczne dialogi” odbył się koncert z udziałem Zespołu Kameralnego Kijowscy Soliści p/d Romana Rewakowicza z okazji 25. rocznicy niepodległości Ukrainy.

Koncert Zespołu Kameralnego Kijowscy Soliści pod nazwą „Polsko-ukraińskie muzyczne dialogi” był swego rodzaju zwieńczeniem wieloletnich starań zbliżenia muzyki polskiej i ukraińskiej. Od pamiętnego „Wieczoru premier” we Lwowie w 1995 roku, z którego narodził się Festiwal Muzyki Współczesnej „Kontrasty”, gdzie przedstawiono wiele polskich utworów i polskich wykonawców, poprzez cykl koncertów w 2013 roku z muzyką Witolda Lutosławskiego z udziałem 10 ukraińskich orkiestr ważnych centrów kulturalnych Ukrainy do czterech Festiwali „Dni muzyki ukraińskiej w Warszawie”, jak również wiele innych przedsięwzięć, które prezentowały muzykę polską w Ukrainie i ukraińską w Polsce – to te mosty, które dzięki przychylności różnych instytucji i poszczególnych osób udało mi się zbudować w ciągu tych już ponad 20 lat organizacyjnej i dyrygenckiej działalności Romana Rewakowicza.
      Należy szczególnie wydzielić lwowski Festiwal „Kontrasty”, gdzie u jego początków przełamywano radziecki paradygmat estetyczny. I chociaż nie udało się to w pełni, to jednak występy wirtuoza instrumentów perkusyjnych Stanisława Skoczyńskiego, ezoterycznego kompozytora Mieczysława Litwińskiego, Zespołu „Nonstrom”, solistów, chóru i orkiestry Filharmonii Krakowskiej pod dyrekcją Krzysztofa Pendereckiego, przyjazdy symfonicznych orkiestr z Warszawy – Polskiej Orkiestry Radiowej i Orkiestry „Sinfonia Varsovia” – zbudowały rozpiętość estetyczną, która do dziś stawia „Kontrasty” wśród najważniejszych platform muzyki współczesnej Ukrainy. To także miejsce, gdzie swój estetyczny świat budowali Bohdana Frolyak, Bohdan Sehin, Mychajlo Szwed, Lubawa Sydorenko, Zoltan Almaszi – dziś wiodący ukraińscy kompozytorzy swego pokolenia. Nie można tu nie wspomnieć koncertowego tournée Polskiej Orkiestry „Sinfonia Iuventus” w Polsce i Ukrainie, podczas którego wykonane były utwory wymienionych i innych ukraińskich kompozytorów, stypendystów programu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Gaude Polonia”.
       W roku ubiegłym z Zespołem Kameralnym Kijowscy Soliści wystąpiliśmy w Polsce z koncertem pod nazwą „Koncert muzyki ukraińskiej – w solidarności z Ukrainą”. W tym roku z orkiestrą tą wykonujemy program pt. „Polsko-ukraińskie muzyczne dialogi”. Repertuar koncertu wypełniły utwory kompozytorów polskich i ukraińskich, zarówno tak znakomitych jak Wojciech Kilar, Zygmunt Krauze, Walentyn Sylwestrow i Igor Szczerbakow, jak i twórców młodszych, którzy już wyraźnie zaznaczyli swoją obecność na muzycznej scenie: Maciej Zieliński, Tomasz Opałka, Zoltan Almaszi i Oleksandr Szymko. Wspólnym stylistycznym mianownikiem tych utworów jest ich raczej postmodernistyczna estetyka, nie stroniąca od XX-wiecznych zdobyczy dźwiękowych – szmerów, świszczących flażoletów w otoczeniu jednak wyraźnych melodycznych i rytmicznych konstrukcji, przez to przystępnych w odbiorze. Program zbudowany jest na zasadzie kontrastowości i ciekawie pokazuje pewną polską i ukraińską immanencję estetyczną – raczej aktywną i wyrazistą polską i bardziej liryczną, stonowaną ukraińską.
      Mamy za sobą dziewięć koncertów z tym repertuarem w miastach centralnej i wschodniej Ukrainy oraz dwa koncerty w Polsce – w Lublinie i Wrocławiu. „Polsko-ukraiński muzyczny dialog” przedstawiamy w Warszawie, życząc Państwu dobrej podróży przez ten różnorodny muzyczny krajobraz.

Koncert wypełniły utwory czterech polskich i czterech ukraińskich kompozytorów. Każda z dwóch części koncertu zawierała kolejno: utwór polski, dwa utwory ukraińskie i ponownie utwór polski. Kompozytorzy – zarówno polscy jak i ukraińscy, których utworów wysłuchaliśmy, prezentują różne pokolenia – od uznanych mistrzów do twórców młodszych, którzy już wyraźnie zaznaczyli swoją obecność na muzycznej scenie. Tak zbudowany program ma za zadanie pokazać twórczą relację między muzyką polską i ukraińską: stylistyczne paralele, ale i odrębności tych dwóch muzycznych kultur.
Program otwierał utwór młodego polskiego kompozytora Tomasza Jakuba Opałki zatytułowany HemiSphere. W ujęciu astronomicznym hemisfery to półkule rozdzielone linią horyzontu, zawsze któraś pozostaje poza światłem. Utwór HemiSphere ma także horyzont i swoją strefę światła i cienia.  
Concerto grosso kijowskiego kompozytora Zoltana Almaszi jest przykładem nawiązania do barokowej tradycji przefiltrowanej przez wrażliwość współczesnego kompozytora. Znajdujemy tu tradycyjną czteroczęściową formę, zasadę dialogowania między solowym „concertino” a „ripieno”, ale także indywidualny styl współczesnego twórcy.
Utwór Warum Igora Szczerbakowa, Prezesa Związku Kompozytorów Ukrainy, stawia fundamentalne pytania o piękno, które na współczesnych muzycznych rozdrożach gdzieś się zagubiło, o sens sztuki. Czy odpowiedzią jest smutny, a może tylko sentymentalny walc w drugiej części tego utworu?
Na koniec części pierwszej zabrzmiał utwór polskiego kompozytora Zygmunta Krauze pod nazwą Aus aller Welt stammende (dosłownie: „Pochodzące z całego świata”). Utwór oparty jest na 4 polskich melodiach ludowych zwanych „światówkami” i składa się z 4 części oddzielonych od siebie długimi chwilami ciszy. Każdą część wszyscy wykonawcy rozpoczynają jednocześnie, ale kończą niezależnie od siebie koncentrując się wyłącznie na własnej partii. Powstaje w ten sposób aleatoryczna, zawsze trochę inna muzyczna tkanina, w subtelny sposób podkreślająca ludowy charakter utworu.
Drugą część koncertu rozpoczął utwór polskiego kompozytora Macieja Zielińskiego Shining II, co można po polsku przetłumaczyć: „święcący, błyszczący”. Kompozycja ta, pełna flażoletowych i szmerowych odcieni mieni się iskierkami światła.
Utwór Sny starego lasu kijowskiego kompozytora Oleksandra Szymki skłania do refleksji: o czym śni stary las pogrążony w głębokim śnie, o księżycowo rozświetlonej nocy czy o szumie w koronach starych drzew?
Walentyn Sylwestrow to dzisiaj najbardziej znany i uznany w świecie kompozytor ukraiński. Jego artystyczna droga wiodła od awangardowych eksperymentów lat sześćdziesiątych do harmonijnych, tonalnych, zadziwiających prostotą i pięknem kompozycji. Taka jest trzyczęściowa Cicha muzyka, na którą złożą się Walc chwil, Wieczorna serenada i Chwile serenady.
Koncert zakończła słynna Orawa Wojciecha Kilara. Orawa to polsko-słowackie górskie pogranicze. Zainspirowany unikalnym folklorem tej krainy kompozytor rozsławił ją swoim utworem, który nosi właśnie taką nazwę. Usłyszeliśmy tu odgłosy toporów cieśli, szum potoków, świst wiatru, a może i tętent koni.

                                                                                                                   Roman Rewakowicz

Organizator: Fundacja „Pro Musica Viva” przy współpracy Stołecznej Estrady

Bilety w cenie 25 zł



» powrót

Jeśli chcą Państwo otrzymywać bieżące informacje o naszym repertuarze, proszę wysłać swoje zgłoszenie na adres: barbara.czerska@polskieradio.pl
facebook
Estrada i Studio Gdzie co
projekt i wykonanie: webmania.pl
Informacje: Wiadomości | Sport | Gospodarka | The News | Euranet | IAR | Redakcja Katolicka | Radio Parlament
Rozrywka i kultura: Muzyka | Kultura | Teatr | Studio Reportażu | Polska Orkiestra Radiowa | Orkiestra Kameralna | Chór Polskiego Radia | Studia nagrań i koncertów | Bilety
Wiedza: Nauka i technologie | Historia
Programy: Jedynka | Dwójka | Trójka | Czwórka | Zagranica
Społeczności: Forum | Kontakt